Klasyka, która swoją premierę miała w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Mimo to, Złe nasiono wciąż wpisuje się w jakże aktualną polemikę, co jest ważniejsze, co ma na człowieka większy wpływ – natura czy wychowanie.
Złe nasiono? To przecież dziecko idealne
Rhoda Penmark ma 8 lat. Mieszka w jednym z małych amerykańskich miasteczek wraz z matką, podczas gdy ojciec przebywa na misji wojskowej. Mała Rhoda jest śliczną słodką dziewczynką. Swoim zachowaniem i nienagannymi manierami wzbudza zachwyt wszystkich dookoła. Nosi włosy zaplecione w dwa warkocze, uważa, żeby nie pobrudzić sukienek, które cały czas zakłada. Jest grzeczna i potrafi się sobą zająć. Chodzi do szkółki niedzielnej. Stara się być najlepsza z kaligrafii…
Pomimo starań, medal za kaligrafię otrzymuje jednak ktoś inny. Rhoda uważa, że to niesprawiedliwe. Niedługo potem na pikniku szkolnym dochodzi do tragedii. Jeden z uczniów, ten sam który dostał medal, tonie w jeziorze. Rhoda była ostatnią osobą, z jaką go widziano.
Nikt nie oskarża jej o nic wprost, jednakże ziarno niepewności zostało zasiane. W tym samym czasie Christine, matka dziewczynki martwi się, jak to tragiczne wydarzenie może wpłynąć na jej dziecko. Rhoda jest przecież taka delikatna.
Dramat matki
W powieści, poza Rhodą, budzącą wiele skrajnych emocji, są również inni bohaterowie. Jest choćby Monica Breedlove – sąsiadka zafascynowana psychoanalizą i Freudem, czy też Leroy, dozorca, który jako jedyny wydaje się nie nabierać na urok małej dziewczynki z warkoczami. Chociaż to ciekawe figury, to na największą uwagę zasługuje jednak matka – Christine.
Każda matka z zasady chce jak najlepiej dla swojego dziecka. Jest w stanie bronić swojego potomstwa niczym lwica, kiedy jest ono zagrożone. Christine nie jest inna. Stara się nie dostrzegać niepokojących sygnałów i nie łączyć ze sobą kropek, tak długo, jak jest to możliwe. Nie może uwierzyć, że jej dziecko, tak przecież idealne, było by w stanie dopuścić się czynów szkaradnych, niegodnych i haniebnych.
Sytuacja komplikuje się jednak na tyle, że dalsze zaprzeczanie prawdzie wydaje się niemożliwe. Christine, poszukując odpowiedzi na dręczące ją pytania, odgrzebuje przeszłość, której nie była świadoma. Jej odkrycia rzucają nowe światło na rodzinną historię.
To, co mnie szczególnie uderza w tej historii, to nie zachowanie Rhody, ale przytłaczające poczucie osamotnienia i alienacji jej matki. To jednoosobowy dramat i wydaje się, że nie ma dobrych rozwiązań z sytuacji, w której znalazła się Christine, niezależnie od tego, co postanowi.
Klimat dusznego miasteczka
„Złe nasiono” to historia napisana ładnych kilka lat temu, więc nie ma się co dziwić, że jej akcja rozgrywa się w wolniejszym tempie niż w obecnych powieściach. Niemal czuć kurz i leniwy klimat małego miasteczka, w którym zwykle niewiele się dzieje.
W tamtych czasach, uczynienie dziecka antybohaterem było czymś zupełnie nowym. To dziwiło, przerażało i stawiało włosy na karku. Obecnie jest to motyw dobrze znany, nie budzi więc aż takich kontrowersji. Mimo to, historia Rhody wciąga niepostrzeżenie i bez reszty, nie pozwala czytelnikowi się oderwać od tego dusznego klimatu i zdarzeń zmierzających w jednym kierunku. Współczesny odbiorca bez problemu dochodzi bowiem do wniosku, jaka jest natura dziewczynki, już na samym początku.
Ta powieść to wolno tocząca się historia, która na samym końcu zaskakuje czytelnika, zostawiając na koniec co najmniej kilka pytań bez odpowiedzi. To rodzaj powolnej grozy, zasiewanie niepokoju, podskórne rozedrganie, pełznąca obawa, co stanie się dalej.
Złe nasiono – podsumowanie
W tej książce ważny jest klimat i wolne tempo akcji. Autor bardzo dobrze stworzył również postaci – jego wnikliwości, co do badania natury ludzkiej, jest godna podziwu.
Autor: William March
Tytuł: Złe nasiono
Rok wydania: 2025, pierwsza wersja lata 50.
Ilość stron: 350
Dla miłośników: wolnego tempa akcji, niedomówień, dobrze napisanych, wiarygodnych postaci, klasyki, slow burn, dziecięcych antybohaterów
Czy przeczytam jeszcze raz: mogłabym, klimat powieści jest niezastąpiony
Złe nasiono doczekało się filmowej adaptacji z 1956 roku, która doczekała się 4 nominacji do Oskara. Nie wiem, czy polecam, bo sama muszę jeszcze nadrobić.
A jeśli lubisz klasykę to polecam zapoznać się z „Wehikułem czasu”: Wehikuł czasu H. Wellsa – trzy perspektywy